Narzędzia do obróbki otworów
Wyróżniamy następujące operacje związane z wykonywaniem i obróbką otworów:
Wiercenie – wykonanie otworu o określonej średnicy, w pełnym materiale za pomocą wiertła,
Rozwiercanie – obróbka wykończeniowa wcześniej wykonanego otworu, która ma na celu uzyskanie wysokiej jakości powierzchni i dokładnych tolerancji wymiarowych za pomocą rozwiertaków (rozwiertak zdzierak i rozwiertak wykańczak),
Pogłębianie – polega na powiększeniu średnicy istniejącego otworu na pewnej jego głębokości. Wykonywane za pomocą pogłębiacza.
Nawiercanie, fazowanie – to operacja wstępna, wykonywana przed wierceniem. Polega na wykonaniu w powierzchni materiału zagłębień, tzw. nakiełków. Dzięki nakiełkom, od początku obróbki wszystkie krawędzie tnące wiertła skrawają materiał, łatwiejsze jest też ustawienie wiertła. Nawiercanie wykonuje się przy użyciu narzędzia nazywanego nawiertakiem.
Narzędzia do wiercenia otworów - wiertła
Wiercenie to wykonywanie otworu w pełnym materiale przy użyciu narzędzia skrawającego nazywanego wiertłem. Podczas wiercenia uzyskuje się okrągłe otwory przelotowe lub nieprzelotowe. Otwory mają stałą średnicę na całej ich długości. Operacja należy do obróbki zgrubnej, dokładność wymiarowa otworu jest stosunkowo mała. Także jakość uzyskiwanej powierzchni jest niewielka.
Ponieważ wiertło zagłębia się w materiale obrabianym, kontrola wiórów i ich usuwanie ma kluczowe znaczenie dla jakości wykonanego otworu i żywotności narzędzia.
Istotny wpływ ma też stosowanie chłodziwa które chłodzi narzędzie i materiał obrabiany i smaruje współpracujące powierzchnie. Istnieją dwie metody doprowadzania chłodziwa:
Metoda wewnętrzna doprowadzania chłodziwa przez przelotowy kanał znajdujący się w wiertle. Metoda zewnętrzna doprowadzania chłodziwa przez zastosowanie specjalnego układu chłodzenia.
Tak wewnętrzne, jak i zewnętrzne chłodzenie ułatwia odprowadzanie wiórów i zapobiega ich zakleszczaniu się.
Wyróżnia się następujące rodzaje wierteł:
Wiertła monolityczne
Narzędzia monolityczne, wykonane jednego materiału zwykle ze stali narzędziowej, szybkotnącej lub z węglików spiekanych
Wiertła składane
Narzędzia łączone, złożone z oprawki wykonanej ze stali konstrukcyjnej, oraz części roboczej wyposażonej w grot lub wymienne płytki, najczęściej z węglików spiekanych.
Rozwiertaki
Rozwiertaki to narzędzia do końcowej lub przed końcowej obróbki otworu walcowego lub stożkowego pozwalające na uzyskanie wymaganej wyższej klasy dokładności. Rozwiertaki wykonują otwory w klasie najczęściej od IT7 do IT5.
Dzięki rozwiertakom uzyskujemy otwory o wąskiej tolerancji wymiarowej, dodatkowo poprawiają one powierzchnię otworu, zmniejszając jego chropowatość. Rozwiertaki poprawiają także geometrię i osiowość otworu.
Narzędzia te wykonywane są najczęściej ze stali szybkotnącej HSS, szybkotnącej kobaltowej HSSE Inox i ze stali szybkotnącej kobaltowej proszkowej HSSE-PM. Rozwiertaki do metalu ze stali HSS możemy stosować zarówno w obróbce ręcznej jak i maszynowej, mają dość dużą tolerancję na niedoskonałości rozwiercanego otworu. Dodatkową zaletą jest ich niska cena, istotna szczególnie przy produkcji jednostkowej oraz mało seryjnej.
Stosowane są także rozwiertaki węglikowe VHM. To narzędzia o dużej twardości, wytrzymałości na ścieranie oraz temperaturę obróbki. Są one bardzo wydajne, można w ich przypadku stosować bardzo wysokie parametry skrawania czyli obroty i posuw. Niestety mają bardzo małą tolerancję na osiowość otworu, jego przekoszenia lub bicie oprawki.
Dostępna jest szeroka gama rodzajów rozwiertaków do metalu:
Ze względu na kształt otworu - rozwiertaki do otworów walcowych oraz stożkowych.
Ze względu na dokładność obróbki – zdzieraki i wykańczaki.
Ze względu na sposób pracy – rozwiertaki maszynowe, rozwiertaki ręczne.
Ze względu na możliwości eksploatacyjne – rozwiertaki stałe i nastawne.
Ze względu na zamocowanie – rozwiertaki trzpieniowe i nasadzane.
Pogłębiacze
Pogłębiacze to narzędzia pozwalające na modyfikacje wymiaru i kształtu otworu. Pogłębiacze zbudowane są części prowadzącej oraz roboczej. Liczba ostrzy części roboczej uzależniona jest od średnicy obrabianego otworu.
Rodzaje pogłębiaczy
Pogłębiacz walcowo-czołowy
Pogłębiacze walcowo-czołowe służą do wykonywania gniazd pod łby śrub i wkrętów, do usuwania nadlewów przy otworach wykonanych w elementach odlewanych. Pogłębiacze walcowo-czołowe wykonane są zwykle z wysokiej jakości stali szybkotnącej HSS.
Pogłębiacz stożkowy
Pogłębiacze stożkowe stosowane są przy wykonywaniu gniazd pod łby wkrętów z łbem stożkowym, oraz do usuwania zadziorów pojawiających się po wierceniu. Mamy dwie odmiany pogłębiaczy: z chwytem walcowym i z chwytem stożkowym Morse’a.
Pogłębiacz specjalny
Pogłębiacze specjalne służą do wykonywania pogłębień wielostopniowych, kształtowych, także o innym od standardowego kącie.
Nawiertaki
Obecnie technologia w obrabiarkach CNC pozwala na obróbkę otworów w jednym cyklu, bez konieczności nawiercania otworu jako zabiegu wstępnego. Operacja ta jest jednak nadal wykorzystywana.
Nawiertaki to narzędzia obrotowe przeznaczone do wykonywania nakiełków czyli nawierceń wstępnych. Wykonuje się je głównie przed wierceniem, dla naprowadzenia wiertła i uniknięcia bicia wiertła w początkowej fazie wiercenia.
Nawiertaki służą też do wykonywania otworów technologicznych pod kieł w tokarce. Dlatego nawiertak ma kąt 60 stopni jak kieł w tokarce.
Rozróżniamy nawiertaki: zwykłe, chronione, łukowe, widiowe.
W Systemowym Parku Maszyn MetalTop znajdziesz oferty wielu dostawców narzędzi do obróbki otworów. Zapraszamy!
